POTSDAM – Almanya’da eyalet hükümetleri ile sendikalar arasında haftalardır süren ve günlük yaşamı durma noktasına getiren toplu iş sözleşmesi krizinde nihai karara varıldı. Potsdam kentinde gerçekleştirilen ve “uzatmalara giden” müzakerelerin ardından, Birleşmiş Hizmet Sektörü Sendikası (Verdi) ve Alman Memurlar Birliği (dbb), Eyaletler Ücretli Çalışanlar Topluluğu (TdL) ile anlaşma sağlandığını duyurdu.
Üç aşamalı zam planı ve asgari artış tutarları
Yeni yapılan anlaşmaya göre, yaklaşık 900 bin kamu çalışanı (kreş öğretmenleri, üniversite hastaneleri personeli ve eyalet dairelerindeki memurlar) üç aşamalı bir artış alacak. Toplamda %5,8 oranında bir artış öngören bu sözleşme, çalışanların bütçelerine doğrudan katkı sağlayacak.
Anlaşmanın detaylarına bakıldığında; maaş artışının aylık en az 100 Euro olması kararlaştırıldı. Gelecek vaat eden genç yetenekleri sektörde tutmak amacıyla, stajyer ve çırak gibi yeni nesil çalışanların maaşlarına ise aylık 150 Euro ek artış yansıtılacak.
Sözleşme süresi ve grev yasağı
Edinilen bilgilere göre, yeni toplu iş sözleşmesi 31 Ocak 2028 tarihine kadar, yani toplamda 27 ay boyunca geçerli olacak. Bu süre zarfında sendikalar “barış yükümlülüğü” altında oldukları için yeni bir grev çağrısı yapamayacaklar. Bu durum, özellikle son haftalarda yaşanan ulaşım aksamaları ve hizmet kesintilerinin ardından Alman kamuoyu için büyük bir nefes anlamına geliyor.
Polis Sendikası (GdP): İşverenin direncini sokakta kırdık
Polis Sendikası’nın (GdP) toplu iş sözleşmesi politikalarından sorumlu Federal Başkan Yardımcısı Christian Ehringfeld, Potsdam’da yaptığı açıklamada, elde edilen sonucun “taşınabilir bir kompromis” olduğunu belirtti. Ehringfeld, özellikle polis teşkilatı mensuplarının yaratıcı eylemlerine, uyarı grevlerine ve “aktif öğle molası” protestolarına dikkat çekerek şunları söyledi:
“İşverenlerin başlangıçtaki sert direncini, binlerce meslektaşımızın sokaklara dökülmesiyle aşmayı başardık. Bu sadece bir maaş artışı değil, aynı zamanda eyalet kamu hizmetinin prestijini ve cazibesini artıran bir düzenlemedir.”
Gözler eyalet hükümetlerinde: Memurlara da yansıtılacak mı?
Sendika cephesinde sevinç hakim olsa da mücadele henüz bitmiş değil. GdP, eyalet hükümetlerine çağrıda bulunarak, varılan bu toplu iş sözleşmesinin “zaman kaybetmeden ve içerik değiştirilmeden” memur (Beamte) ve emekli maaşlarına da aktarılmasını talep ediyor. Ehringfeld, “Güvenlik birimlerinde çalışan herkes, yaptıkları zorlu işin karşılığını almalı. Bu nedenle hızlı ve karmaşık olmayan bir aktarım şart,” diyerek hükümetler üzerindeki baskıyı sürdüreceklerini sinyalini verdi.
Üç aşamalı maaş artışı ve sosyal iyileştirmeler
Yeni toplu iş sözleşmesi uyarınca, çalışanların gelirleri 27 aylık bir dönem içinde üç aşamada toplam %5,8 oranında artacak. Anlaşmanın öne çıkan diğer detayları ise şöyle:
- Asgari Artış: İlk aşamadaki artışın aylık en az 100 Euro olması garanti altına alındı.
- Gençlere Destek: Mesleki eğitim gören stajyer ve çırakların (Auszubildende) maaşlarına 150 Euro zam yapıldı.
- Vardiya Tazminatları: Tarifeli çalışanlar için vardiya ve dönüşümlü vardiya ödeneklerinde iyileştirmeler yapıldı.
- Doğu-Batı Eşitliği: Doğu ve Batı eyaletleri arasındaki çalışma koşullarının eşitlenmesi konusunda nihai adımlar atıldı.
Süreç nasıl gelişmişti?
Hatırlanacağı üzere, şubat ayının başından itibaren Almanya genelinde ciddi bir protesto dalgası yaşanmıştı. Başta Stuttgart, Düsseldorf ve Bremen olmak üzere birçok eyalette binlerce çalışan iş bırakmıştı. Sendikalar başlangıçta yüzde 7 veya en az 300 Euro zam talep ederken, işveren tarafının uzun süre somut bir teklif sunmaması gerilimi tırmandırmıştı. Üniversitelerden müzelere, otoyol işletmelerinden hastanelere kadar pek çok kurumda hizmetler aksamış, büyük şehirlerde ulaşım felç olmuştu.
Sosyal barış için kritik bir adım
İşveren tarafı maliyet artışlarını kontrol altında tutarken, sendikalar özellikle düşük gelirli çalışanlar için taban artış (asgari 100 Euro) garantisi almayı başardı. Uzmanlara göre bu uzlaşma, Almanya’daki ekonomik belirsizlik ortamında sosyal barışın korunması adına kritik bir öneme sahip.
