STUTTGART – Baden-Württemberg’de yapılan eyalet seçimlerinin ardından, on yıldır eyaleti birlikte yöneten Birlik 90/Yeşiller (Die Grünen) ve Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) arasındaki ortaklık kopma noktasına geldi. Seçim sonuçlarının yarattığı belirsizlik, partiler arasındaki kişisel gerilimlerle birleşince hükümet kurma süreci “çıkmaza” girdi.
“Kirli kampanya” suçlaması süreci tıkıyor
Koalisyonun önündeki en büyük engel, seçim kampanyasının son düzlüğünde patlak veren video krizi oldu. Yeşiller’den bir milletvekilinin, CDU’nun başbakan adayı Manuel Hagel’in 2018 yılında bir öğrenciye yönelik “ceylan gözlü” ifadesini kullandığı videoyu paylaşması, siyasi iklimi zehirledi. Hagel ve ekibi, bu hamleyi şahsına yönelik bir “itibar suikastı” ve “kirli kampanya” olarak nitelendirirken, CDU kanadında Yeşiller’e karşı büyük bir öfke hakim.
Mecliste nadir görülen 56-56 eşitliği
Pazar günü yapılan seçimlerde Yeşiller yüzde 30,2 ile kıl payı birinci olurken, CDU yüzde 29,7 ile ikinci sırada yer aldı. Ancak bu oy oranları, yeni eyalet meclisinde (Landtag) her iki partinin de 56’şar sandalye kazanmasına yol açtı. Siyasi tarihte nadir görülen bu pat durumu, tarafların masaya eşit güçle oturmasına neden olurken, kimin “küçük ortak” olacağı tartışmasını da beraberinde getirdi.
Özdemir: Dönüşümlü başbakanlık modeline kapıyı kapattı
CDU içerisinde, meclisteki sandalye eşitliğini gerekçe göstererek “başbakanlık süresinin paylaşılması” fikri gündeme getirildi. Ancak Yeşiller’in ağır topu Cem Özdemir, bu öneriyi kesin bir dille reddetti. Özdemir’in bu tutumu, eyalet yönetiminde tek liderlik konusundaki kararlılığını ortaya koyarken, CDU kanadında “uzlaşmazlık” eleştirilerine yol açtı.
“Bu iş saçmalık kabul etmeyecek kadar ciddi”
CDU kanadından gelen, eyalet başbakanlığı koltuğunun görev süresi boyunca iki parti arasında paylaştırılması yönündeki teklife yanıt veren Özdemir, “Zu ernst für Quatsch” (Bu iş saçmalık için fazla ciddi) ifadesini kullandı. Seçim sonuçlarının az bir farkla da olsa net bir kazananı olduğunu hatırlatan Özdemir, geleneğe göre hükümeti kurma ve yönetme hakkının en çok oyu alan partiye ait olduğunu vurguladı.
Tek bir oy farkı bile başbakanı belirler
Özdemir, yaptığı açıklamada demokratik teamüllere dikkat çekerek, “Arada sadece tek bir oy farkı bile olsa, eyalet başbakanını kimin çıkaracağı bellidir; bu bir gelenektir” dedi. Seçmen iradesinin net olduğunu savunan Özdemir, makam pazarlığı yapmak yerine bir an önce icraata geçilmesi gerektiğini ifade etti. Hedefinin “merkezde bir koalisyon” kurmak olduğunu belirten Özdemir, eyalet hükümetine liderlik etme konusundaki kararlılığını yineledi.
Türk toplumu için Özdemir’in başbakanlığı ne ifade ediyor?
Almanya’da yaşayan Türkler ve diğer göçmen kökenli vatandaşlar için Cem Özdemir’in eyalet başbakanlığı koltuğuna oturması, sadece bir siyasi değişim değil, aynı zamanda güçlü bir entegrasyon sembolü taşıyor. İlk kez Türkiye kökenli bir siyasetçinin bir Alman eyaletini yönetecek olması, göçmen toplumunun Alman siyasetinin merkezindeki kalıcılığını tescilleyecek. Bu nedenle, koalisyon pazarlıklarında yaşanan “başbakanlık krizi” ve CDU’nun bu süreci zorlaştıran hamleleri, göçmen kökenli seçmenler tarafından da yakından takip ediliyor.
Hızlı bir hükümet kurulması çağrısı
Seçim sonrası belirsizliğin eyalete zarar vermemesi gerektiğini savunan Özdemir, hükümet kurma sürecinin ivedilikle tamamlanması çağrısında bulundu. Eyaletin çözüm bekleyen sorunları olduğunu hatırlatan Yeşiller lideri, CDU ile yapılacak görüşmelerde yetki paylaşımı yerine çözüm odaklı bir ortaklığa odaklanılması gerektiğini belirtti.
Türk toplumu için Cem Özdemir’in liderliği ne anlama geliyor?
Baden-Württemberg eyaletindeki seçim sonuçları, özellikle Almanya’da yaşayan Türk toplumu ve göçmen kökenli vatandaşlar için büyük bir önem taşıyor. Türkiye kökenli bir siyasetçi olan Cem Özdemir’in eyalet başbakanlığı koltuğuna oturma ihtimali, Almanya’daki göçmenlerin siyasi temsili açısından tarihi bir dönüm noktası olarak görülüyor. Özdemir’in başarısı, göçmenlerin Alman siyasetinin en üst kademelerinde kabul görmesinin bir simgesi haline gelmiş durumda. Bu nedenle koalisyon görüşmelerindeki her pürüz, bu tarihi eşiğin aşılıp aşılamayacağı sorusunu gündemde tutuyor.
Erken seçim ihtimali masada mı?
CDU eyalet yönetiminden bazı isimler, henüz resmi görüşmeler başlamadan “erken seçim” ihtimalini telaffuz etmeye başladı. Mevcut gerginlik ve sandıktan çıkan kilitlenme hali, tarafların ortak bir paydada buluşmasını zorlaştırıyor. Stuttgart kulislerinde, on yıllık Yeşiller-CDU ortaklığının bu krizle birlikte sona erebileceği yüksek sesle konuşuluyor.
