BERLİN – Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier, Federal Dışişleri Bakanlığı’nın yeniden kuruluşunun 75. yılı dolayısıyla düzenlenen resmi törende yaptığı konuşmayla Berlin siyasetinde deprem etkisi yarattı. Steinmeier, İran’a yönelik devam eden askeri operasyonları doğrudan “uluslararası hukuka aykırı” olarak nitelendirerek, Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki hükümetin şimdiye kadar kaçındığı en sert tanımı kullandı.
Cumhurbaşkanı Steinmeier, tören alanını dolduran diplomatlara ve siyasilere seslenirken Alman dış politikasının temel taşlarını sarsan ifadeler kullandı. Dış politikanın inandırıcılığını korumasının, ancak yapılan ihlalleri kendi adıyla çağırmakla mümkün olabileceğini belirten Steinmeier, “Dış politikamız, bir uluslararası hukuk ihlalini olduğu gibi adlandırmazsak daha inandırıcı hale gelmez. Bu savaşın uluslararası hukuka aykırı olduğu konusunda çok az şüphe var” dedi. Cumhurbaşkanı’nın bu sözleri, Washington ile köprüleri yıkmamaya çalışan Federal Hükümet’in resmi dilinden tamamen farklı bir ton olarak kayıtlara geçti.
“İnandırıcılığımızı kaybederiz”
Savaşı sadece hukuki değil, stratejik açıdan da “vahim bir hata” olarak tanımlayan Steinmeier, diplomasinin devre dışı bırakılmasını sert bir dille eleştirdi. 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın (JCPOA) Tahran’ın atom bombasına giden yolunu başarıyla kapattığını hatırlatan Cumhurbaşkanı, mevcut çatışmanın önlenebilir ve gereksiz olduğunu savundu. Steinmeier’e göre, eğer asıl amaç nükleer silahlanmayı durdurmak idiyse, askeri müdahale bu amaca hizmet etmekten ziyade bölgesel istikrarsızlığı körükleyen bir hamle niteliği taşıyor.
Transatlantik ilişkilerde “Dönüşü olmayan yol”
Steinmeier’in konuşması, aynı zamanda transatlantik ilişkilerde yeni ve kalıcı bir kopuşun ilanı gibiydi. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı ile Donald Trump’ın ikinci kez ABD Başkanı seçilmesini aynı tarihsel kırılma düzleminde değerlendiren Steinmeier, geri dönüşü olmayan bir yola girildiğini vurguladı. “Rusya ile ilişkilerde 24 Şubat 2022 öncesine dönüş olmayacağına ne kadar inanıyorsam, transatlantik ilişkilerde de 20 Ocak 2025 öncesine dönüş olmayacağına o kadar inanıyorum” diyen Cumhurbaşkanı, Avrupa’nın artık kendi yolunu çizmek zorunda olduğunun altını çizdi.
Ancak bu çarpıcı konuşma, Berlin’de tartışmaları da beraberinde getirdi. Cumhurbaşkanı’nın bu çıkışının, Beyaz Saray ile yeni bir başlangıç yapmaya çalışan Merz hükümetini diplomatik açıdan zor durumda bırakıp bırakmayacağı ise merak konusu.
