BERLİN – Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve İsrail, İran’daki stratejik hedeflere ve nükleer tesislere yönelik geniş kapsamlı bir askeri operasyon başlattı. ABD Başkanı Donald Trump’ın “ABD ordusu İran’a yönelik büyük bir askeri operasyon başlattı” açıklamasıyla duyurduğu harekat, Ortadoğu’da dengeleri tamamen değiştirirken uluslararası toplumu ayağa kaldırdı. Operasyonun ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürüldüğüne dair güçlü işaretler olduğunu iddia etmesi gerilimi en üst noktaya taşıdı.
Trump: Amerikalıları korumak için operasyon başlattık
Operasyonun gerekçesini ABD çıkarlarına yönelik tehditler olarak açıklayan Başkan Trump, İran’ın faaliyetlerinin yalnızca ABD’yi değil, bölgedeki Amerikan askerlerini ve müttefik ülkeleri de tehlikeye attığını savundu. Trump, “İran rejimi onlarca yıldır ‘Amerika’ya ölüm’ sloganı atıyor” diyerek, askeri müdahalenin Amerikalıları koruma amacı taşıdığını ifade etti. Operasyonun kapsamı ve süresine ilişkin henüz resmi bir ayrıntı paylaşılmazken, saldırıların İran’ın nükleer programı ve askeri kapasitesini hedef aldığı bildirildi.
Netanyahu: Hamaney’in hayatta olmadığına dair işaretler var
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, operasyonun ardından yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında, İran Dini Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hedef alındığını ve öldürüldüğünü öne sürdü. “Hamaney’in artık hayatta olmadığına dair birçok işaret var” diyen Netanyahu, İran’ın varoluşsal bir tehdit oluşturmasına izin vermeyeceklerini vurguladı. Netanyahu, ayrıca İran halkına ve rejim karşıtı protestoculara seslenerek, “Özlediğiniz yardım geldi. Şimdi sizin zamanınız” ifadelerini kullandı.
İran genelinde 24 eyalet bombardıman altında
İran Kızılayı tarafından yapılan açıklamaya göre, ülkedeki 31 eyaletten 24’ü yoğun ateş altında kaldı. Operasyonlar sadece başkent Tahran ile sınırlı kalmayıp; Kum, İsfahan, Fars ve Zencan gibi stratejik bölgelerin yanı sıra, Kürt nüfusun yoğun olduğu Rojhılat bölgesindeki Kirmanşan, Urmiye ve Sine gibi kentlere de yayıldı.
Sahadan gelen bilgilere göre operasyonun detayları şu şekilde:
- Askeri Tesisler: Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) ait kışlalar, füze rampaları ve hava savunma sistemleri imha edildi.
- Stratejik Noktalar: Körfez bölgesindeki Kiş Adası havalimanı ve Şiraz’daki askeri sanayi kompleksleri defalarca bombalandı.
- Zayiat: Operasyonlarda aralarında üst düzey komutanların da bulunduğu yüzlerce kişinin öldüğü teyit edildi.
Minab’da okul faciası: 85 kız öğrenci yaşamını yitirdi
Saldırıların insani bilançosu ise her geçen saat ağırlaşıyor. Hürmüzgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir kız ilkokulunun vurulması sonucu 85 öğrencinin hayatını kaybettiği açıklandı. İran Kızılayı Sözcüsü Mücteba Halidi, ülke genelindeki ölü sayısının 200’ü aştığını, yaralı sayısının ise binlere yaklaştığını duyurdu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı: Yüzlerce hedef imha edildi
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), operasyonun İran rejiminin güvenlik altyapısını çökertmek amacıyla gerçekleştirildiğini bildirdi. Yüzlerce füze ve insansız hava aracı (İHA) ile yapılan saldırıların “acil tehdit” olarak görülen noktaları hedef aldığı belirtildi. ABD tarafı, bölgedeki kendi üslerinin saldırılardan minimum düzeyde etkilendiğini açıkladı.
Avrupa Birliği ve Fransa’dan acil müdahale çağrısı
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, saldırıların ardından tarafları “maksimum itidale” çağırdı. Sivillerin korunması ve uluslararası hukukun uygulanması gerektiğini belirten von der Leyen, bölgedeki AB vatandaşlarının güvenliği için gerekli adımların atılacağını söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ise Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı. Macron, mevcut gerginliğin uluslararası barış için ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Norveç ve Rusya’dan sert tepki: Saldırı hukuka aykırı
Operasyona en sert tepki gösteren ülkelerden biri Norveç oldu. Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, İsrail’in saldırıyı “önleyici vuruş” olarak tanımlamasının hukuken geçerli olmadığını ve saldırının uluslararası hukukla bağdaşmadığını vurguladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı ise operasyonu “tehlikeli bir macera” olarak nitelendirerek, bölgenin bir felaketin eşiğine getirildiğini savundu. Eski Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev, ABD yönetimini “sözde barış elçisi” olarak eleştirerek diplomasi yollarının sadece bir kılıf olarak kullanıldığını iddia etti.
