BERLIN – Almanya’nın sığınmacı politikasında taşlar yerinden oynuyor. Başbakan Friedrich Merz ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında imzalanan “Stratejik Ortaklık”, sadece askeri yardımları değil, Almanya’daki askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin geleceğini de kapsıyor. Berlin ve Kiev arasında varılan bu mutabakat, sığınmacı hakları ve savaşın insan kaynağı ihtiyacı ekseninde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi.
“Ukrayna’ya dönüşleri koordine edeceğiz”
Başbakan Friedrich Merz, Berlin’deki görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Ukrayna’dan askerlik çağındaki erkek çıkışının azaltılmasını desteklediklerini açıkça ifade etti. Merz, Almanya’da bulunan ve seferberlik kapsamında olan Ukrayna vatandaşlarının ülkelerine dönüş süreçlerini Kıyiv yönetimiyle koordineli bir şekilde yürüteceklerini duyurdu. Bu hamle, Almanya’nın bugüne kadar izlediği “koşulsuz sığınma” politikasında çok sert bir değişikliğe işaret ediyor.
Zelenskiy: “Gençlerimize cephede ihtiyaç var”
Ukrayna lideri Zelenskiy ise savaşın sürdürülebilirliği için insan kaynağının hayati önemde olduğunu vurguladı. Zelenskiy, Avrupa genelindeki askerlik çağındaki Ukraynalıların geri dönmesinin cephedeki savunma hattını güçlendireceğini belirterek, müttefiklerinden bu konuda destek beklediklerini yineledi. Kıyiv yönetimi, bir süredir yurt dışındaki vatandaşlarının pasaport işlemlerini kısıtlayarak geri dönüş baskısını artırıyordu.
Teşvik mi, zorunlu sınır dışı mı?
Bu yeni mutabakat, beraberinde ciddi hukuki soru işaretlerini de getirdi. Almanya’nın koruma statüsündeki kişileri aktif bir savaş bölgesine “askerlik” amacıyla gönderip gönderemeyeceği tartışılıyor. Şu an için planın gönüllü geri dönüş teşvikleri üzerinden mi, yoksa oturum izinlerinin uzatılmaması gibi dolaylı zorlama yöntemleriyle mi işleyeceği henüz netlik kazanmadı.
Sığınmacı politikasında “Merz Doktrini”
Başbakan Merz’in bu çıkışı, Almanya iç politikasındaki sağa kayışın ve sığınmacı yükünün azaltılması yönündeki taleplerin bir yansıması olarak görülüyor. Eğer bu süreç resmi bir sınır dışı mekanizmasına dönüşürse, bu durum sadece Ukraynalıları değil, Almanya’daki genel sığınmacı hukukunu ve Cenevre Sözleşmesi yorumlarını da temelinden etkileyebilir.
Türk toplumu ve göçmenler endişeli
Almanya’da yaşayan diğer göçmen grupları, özellikle de mülteci statüsündeki topluluklar, bu gelişmeyi yakından ve endişeyle takip ediyor. Ukraynalılara tanınan ayrıcalıklı statünün “askere gönderme” tartışmasıyla son bulma ihtimali, Almanya’daki sığınmacı güvenliği algısını kökten değiştiriyor. Berlin sokaklarında ve hukuk çevrelerinde tek bir soru yankılanıyor: “Sıradaki kim?”
