BERLİN – Federal hükümet, sürücü eğitimini daha modern ve ekonomik hale getirmeyi hedefleyen tartışmalı ehliyet reformunu çarşamba günü düzenlediği kabine toplantısında onayladı. Ulaştırma Bakanı Patrick Schnieder tarafından hazırlanan yasa tasarısı, son yıllarda adeta bir lüks haline gelen ehliyet ücretlerini kalıcı olarak düşürmeyi amaçlıyor. Federal Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, Almanya’da binek araç (B sınıfı) ehliyeti almanın maliyeti ortalama 3 bin 400 avroya ulaşırken, bazı bölgelerde bu tutar 4 bin 500 avroyu buluyor. Bakan Schnieder, kabine onayının ardından yaptığı açıklamada, “Ehliyet, özellikle otobüs ve trenlerin düzenli çalışmadığı bölgelerde bireysel özgürlüğün anahtarıdır. Mobilite bir ayrıcalık olmamalıdır” diyerek reformun sosyal boyutuna dikkat çekti. Yeni düzenlemelerin Federal Meclis (Bundestag) ve Eyaletler Meclisi (Bundesrat) süreçlerinin ardından 2027 yılının başında yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Teori dersleri mobil uygulamalara taşınıyor
Reformun en büyük maliyet düşürücü adımlarından biri, sürücü kurslarındaki teorik eğitim mecburiyetinin esnetilmesi olacak. Yeni dönemde kursiyerler, yüz yüze derslere katılmak yerine teorik konuları akıllı telefon uygulamaları (App) veya çevrim içi hibrit kurslar üzerinden öğrenebilecek.
Dijitalleşme sayesinde sürücü kursları, derslik ham maddesi ve fiziki salon gibi yüksek işletme giderlerinden kurtulacak. Kursların azalan genel giderlerinin doğrudan tüketiciye indirim olarak yansıması bekleniyor. Ayrıca, şu ana kadar bin 100’ün üzerine çıkan devasa teorik sınav soru kataloğu da güncellenerek yaklaşık üçte bir oranında azaltılacak ve tamamen trafik güvenliği odaklı hale getirilecek.
Pahalı özel sürüş dersleri ve sınav süreleri değişiyor
Kursiyerlerin bütçesini en çok zorlayan zorunlu otoyol, şehirler arası ve gece sürüşü gibi “özel sürüşler” (Sonderfahrten) için uygulanan katı ve sabit saat sınırları kaldırılıyor. Bunun yerine, direksiyon eğitmeninin kursiyerin hazır olduğuna karar verdiği dinamik bir model benimsenecek.
Sistemdeki diğer önemli yenilikler ise şu şekilde sıralanıyor:
- Simülatör kullanımı artacak: Debriyaj, vites geçişleri ve temel direksiyon hakimiyeti gibi başlangıç eğitimleri gerçek araçlar yerine gelişmiş simülatörlerde yapılabilecek. Bu da yakıt ve araç yıpranma maliyetini düşürecek.
- Sınav süreleri kısalıyor: Pratik direksiyon sınavı süresi, Avrupa Birliği (AB) asgari standartlarına uygun olarak 50 dakikadan 40 dakikaya indirilecek. Böylece müfettişler gün içinde daha fazla kişiyi sınava alabilecek ve aylarca süren randevu kuyrukları azalacak.
Aileyle pratik yapma imkanı geliyor
Avusturya modelinden esinlenilen yeni düzenlemeyle, teorik sınavı başarıyla geçen ve sürücü kursunda belirli sayıda temel direksiyon dersini tamamlayan gençlerin, aileleriyle birlikte trafikte pratik yapmasına izin verilecek. Kursiyerler, yanlarında anne, baba veya bir yakınları varken özel araçla sürüş deneyimi kazanabilecek. Uzmanlar, bu yöntemin sürücü kurslarından alınması gereken ekstra direksiyon saati ihtiyacını azaltacağını ve ailelerin cebinden çıkacak toplam tutarda 1000 avroya yakın bir tasarruf sağlayabileceğini belirtiyor.
Almanya’daki göçmen aileler ve gençler için ne anlama geliyor?
Bu reform, özellikle Almanya’da yaşayan Türkiye kökenli göçmen aileleri ve genç nüfusu çok yakından ilgilendiriyor. Birçok göçmen ailesi için çocuklarının meslek eğitimi (Ausbildung) veya iş bulma sürecinde ehliyet sahibi olması hayati bir önem taşıyor. Ancak son yıllarda 4 bin avro sınırına dayanan maliyetler, birden fazla çocuğu olan aileler için ciddi bir finansal yük oluşturuyordu.
Teorik eğitimin dijitalleşmesi ve evde aileyle pratik yapma imkanı, özellikle vardiyalı işlerde çalışan veya dil bariyeri nedeniyle kurs saatlerine uymakta zorlanan göçmen gençlere büyük bir esneklik sunacak. Sürücü kurslarının fiyat listeleri ile sınav başarı oranlarının şeffaf bir şekilde internette ilan edilecek olması da, Almancaya tam hakim olmayan göçmen ailelerin en uygun ve en kaliteli kursu seçmesini kolaylaştıracak.
Sürücü kursları ve uzmanlar karara tepkili
Hükümetin attığı bu adım, sürücü kursu dernekleri ve güvenlik uzmanları arasında büyük bir tartışma başlattı. Sürücü Kursları Birliği temsilcileri, aile korumasında yapılacak sürüşleri “amatörlerin amatörleri eğitmesi” olarak nitelendirerek sert bir dille eleştirdi.
Teknik Denetim Kurumu (TÜV) Derneği de soru kataloğunun daraltılması ve sınav süresinin kısaltılmasının eğitim kalitesini düşüreceğini savunuyor. Sektör temsilcileri, simülatör yatırımlarının küçük aile işletmesi olan sürücü kurslarına ek yük getireceğini ve bunun trafik güvenliğini tehlikeye atabileceğini ileri sürüyor. Sektördeki bu sert muhalefet nedeniyle, tasarının yasalaşma sürecinde eyaletler düzeyinde çetin müzakerelerin yaşanması bekleniyor.
