BERLIN– ABD Başkanı Donald Trump, kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamalarla dünya gündemine oturdu. Ateşkes sürecinin hemen ardından gelen bu açıklamalar, Washington’ın bölgedeki nüfuzunu ticaret savaşlarıyla birleştireceğinin sinyalini verdi.
İstisnasız %50 ek Vergi
Trump, İran’ın askeri gücünü destekleyen ülkelere karşı “ekonomik kılıcını” çekti. Başkan, İran’a silah ve askeri mühimmat sağlayan herhangi bir ülkenin ABD’ye ihraç edeceği tüm ürünlere %50 gümrük vergisi uygulanacağını bildirdi. Trump, bu kararın “derhal, istisnasız ve tavizsiz” bir şekilde yürürlüğe girdiğini vurguladı. Bu hamlenin, özellikle İran ile savunma sanayii ilişkisi bulunan küresel aktörleri zor bir tercihle karşı karşıya bırakması bekleniyor.
“Nükleer tozu kazıyıp atacağız”
Trump’ın ikinci büyük çıkışı ise İran’ın nükleer programına yönelik oldu. İran’da uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen durdurulacağını ilan eden Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Uranyum zenginleştirme diye bir şey olmayacak. ABD olarak Tahran ile birlikte çalışacak, yerin derinliklerine gömülmüş olan tüm nükleer ‘tozları’ kazıyıp çıkaracağız ve bölgeden uzaklaştıracağız.”
Trump ayrıca, söz konusu nükleer tesislerin ve kalıntıların sıkı bir uydu takibi altında olduğunu, son saldırılardan bu yana “hiçbir şeye dokunulmadığını” iddia etti.
Yeni bir dönem mi başlıyor?
Washington’dan gelen bu sert ama bir o kadar da iş birliği mesajı içeren açıklamalar, bölgedeki kalıcı barışın şartlarını Trump’ın belirlemek istediğini gösteriyor. “Yerin altındaki nükleer kalıntıların temizlenmesi” planı, İran’ın egemenlik hakları ve uluslararası denetim mekanizmaları açısından yeni bir tartışma başlatabilir.
Ekonomistler, %50’lik gümrük vergisi tehdidinin küresel tedarik zincirinde yeni bir dalgalanmaya yol açabileceği konusunda uyarıda bulunurken, siyasi analistler Trump’ın “maksimum baskı” stratejisinin bu kez doğrudan nükleer altyapının fiziksel tasfiyesine odaklandığına dikkat çekiyor.
