BERLİN – Nitelikli İş Gücü Göç Yasası’nın en önemli yeniliklerinden biri olan Fırsat Kartı (Chancenkarte), 1 Haziran 2024 itibarıyla resmi olarak başvurulara açıldı. Bu yeni düzenleme, Avrupa Birliği (AB) üyesi olmayan ülkelerden gelen profesyonellerin, Almanya’da henüz bir iş sözleşmesi olmasa dahi yasal olarak ülkede bulunmasına ve iş aramasına olanak sağlıyor. İkamet Kanunu’nun (AufenthG) 20a maddesine dayanan bu kart, adaylara bir yıl boyunca yerinde iş arama şansı veriyor.
Fırsat Kartı nedir ve kimlere verilir?
Fırsat Kartı, adayların niteliklerine göre iki farklı yolla alınabilen bir oturum izni türüdür. Başvuru sürecinde izlenecek yol, adayın mesleki yeterliliğinin Almanya’daki tanınırlığına göre değişmektedir.
Kartı alabilmek için belirlenen iki ana yöntem şunlardır:
- Nitelikli uzmanlar: Mesleki veya akademik diploması Almanya’da tam olarak tanınan (denkliği olan) kişiler, puanlama sistemine tabi tutulmadan doğrudan Fırsat Kartı alabilirler.
- Puan sistemi yoluyla başvuranlar: Diploması henüz tam tanınmamış ancak belirli kriterleri karşılayan adaylar, puanlama sisteminde en az 6 puan toplayarak başvuruda bulunabilirler.
Puanlama sistemi: Nasıl 6 puan toplanır?
Puanlama yoluyla başvuru yapacak adayların öncelikle anavatanlarında tanınan ve en az iki yıllık bir eğitimi gerektiren bir mesleki diploma veya üniversite derecesine sahip olmaları şarttır. Ayrıca adayların en az A1 seviyesinde Almanca veya B2 seviyesinde İngilizce bilmesi temel ön koşuldur. Bu şartları sağlayanlar aşağıdaki kriterlerle puan toplar:
- Diploma denkliği (4 puan): Yabancı diplomanın Almanya’daki karşılığı için yapılan başvuruda “kısmi denklik” alınmış olması durumunda verilir.
- Mesleki deneyim (2-3 puan): Son 7 yıl içinde mezun olunan alanda 3 yıllık deneyim için 3 puan, son 5 yıl içindeki 2 yıllık deneyim için 2 puan kazandırır.
- Dil becerileri (1-3 puan): B2 seviye Almanca için 3 puan, B1 için 2 puan, A2 için 1 puan verilir. C1 seviye İngilizce ise 1 puan kazandırır.
- Yaş kriteri (1-2 puan): 35 yaşın altındaki adaylara 2 puan, 35-40 yaş arasındakilere 1 puan verilir.
- Almanya bağlantısı (1 puan): Son 5 yıl içinde Almanya’da en az 6 ay yasal olarak (turistik amaçlı olmayan) ikamet etmiş olmak 1 puan kazandırır.
- Eş potansiyeli (1 puan): Başvuru sahibi ile birlikte gelen eşin de Fırsat Kartı şartlarını taşıyor olması durumunda verilir.
İş arama sürecinde çalışma hakları ve kısıtlamalar
Fırsat Kartı sahiplerine, iş arama sürecinde geçimlerini sağlamaları için sınırlı çalışma hakları tanınmıştır. Kart sahipleri haftada 20 saate kadar herhangi bir yan işte (Nebentätigkeit) çalışabilirler. Ayrıca, potansiyel işverenlerle nitelikli bir pozisyon için iki haftayı geçmeyecek şekilde sınırsız sayıda deneme çalışması (Probeschäftigung) yapma hakkına sahiptirler.
Finansal yeterlilik ve bloke hesap şartı
Almanya’da kalınacak süre boyunca geçim masraflarının kamu kaynaklarına ihtiyaç duyulmadan karşılanabileceği kanıtlanmalıdır. 2025 yılı itibarıyla bu tutar aylık yaklaşık 1.027 Euro olarak belirlenmiştir. Başvuru aşamasında genellikle bir yıllık tutarın (yaklaşık 12.324 Euro) bloke hesap (Sperrkonto) aracılığıyla veya resmi bir taahhütname ile belgelenmesi istenir.
Kartın süresi ve uzatılması
Fırsat Kartı kural olarak en fazla bir yıl için düzenlenir. Eğer bu süre zarfında nitelikli bir iş bulunamazsa ancak Federal İş Kurumu (BA) tarafından onaylanmış somut bir iş teklifi mevcutsa, kart “Takip Fırsat Kartı” (Folge-Chancenkarte) olarak iki yıla kadar daha uzatılabilir. Uygun bir iş bulunduğunda ise Fırsat Kartı doğrudan çalışma amaçlı bir oturum iznine dönüştürülebilir.
