HABER MERKEZİ – Meksika’nın en güçlü suç örgütlerinden biri olan Jalisco Yeni Nesil Karteli‘nin (CJNG) lideri, “El Mencho” lakaplı Nemesio Oseguera Cervantes, düzenlenen bir askeri operasyonda yaralanmasının ardından hayatını kaybetti. Operasyonun duyulmasıyla birlikte kartel üyeleri ülkenin farklı bölgelerinde şiddet eylemleri başlatırken, başta Guadalajara olmak üzere pek çok kentte kaos hakim oldu.
Operasyonun detayları ve El Mencho’nun ölümü
Gerçek ismi Nemesio Oseguera Cervantes olan 60 yaşındaki uyuşturucu baronu, uzun yıllardır hem Meksika hem de Amerika Birleşik Devletleri (ABD) tarafından aranıyordu. Eski bir polis memuru olan Cervantes’in, ülkenin batısındaki Jalisco eyaletinde düzenlenen bir operasyon sırasında yaralandığı ve tedavi için Mexico City’ye götürülürken yolda öldüğü bildirildi.
ABD hükümeti, “Hakanların Efendisi” olarak da bilinen El Mencho’nun yakalanması için 15 milyon dolarlık bir ödül koymuştu. Cervantes, ABD’ye gönderilen devasa miktardaki metamfetamin, kokain ve fentanil trafiğinin arkasındaki beyin olarak kabul ediliyordu.
2020’de suikaste uğrayan Harfuch, operasyonda kilit rolde
El Mencho’nun öldürülmesi olayında, 2020 yılında suikaste uğrayan ancak sağ kurtulan Omar García Harfuch’un büyük etkisi olduğu belirtiliyor. Harfuch, şu an Meksika Güvenlik ve Sivil Koruma Bakanı olarak görev yapıyor. 2020’de CJNG, Harfuch’a suikast girişiminde bulunmuş, delik deşik edilen araçtan sağ çıkmıştı.
Şehirlerde kaos: Bankalar ve araçlar ateşe verildi
Liderlerinin ölüm haberi üzerine CJNG üyeleri, Jalisco ve çevresindeki eyaletlerde koordinatlı saldırılar başlattı. 2026 Dünya Kupası‘na ev sahipliği yapacak şehirlerden biri olan Guadalajara’da şiddet olayları tırmanırken, suç örgütü üyeleri çok sayıda aracı, banka şubesini ve dükkanı ateşe verdi.
Meksika hükümeti, şu ana kadar 11’i şiddet eylemi, 14’ü ise yağma suçlamasıyla toplam 25 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, halka hitaben yaptığı konuşmada sükunet çağrısında bulundu.
Almanya’dan acil güvenlik uyarısı
Almanya’nın Meksika Büyükelçiliği, yaşanan huzursuzluklar, yol kesme eylemleri ve kundaklamalar nedeniyle bölgedeki vatandaşlarına yönelik acil bir güvenlik duyurusu yayımladı. Büyükelçilik, durumun ciddiyetini koruduğunu belirterek, özellikle Jalisco eyaletindeki havalimanlarında uçuş trafiğinin ve operasyonların zaman zaman aksayabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Büyükelçilik tarafından yapılan açıklamada, Meksika’daki Alman vatandaşlarının kalabalık yerlerden ve operasyonların sürdüğü bölgelerden uzak durmaları istendi. Güvenli bir yerde, özellikle de otellerinde bulunanların zorunlu olmadıkça dışarı çıkmaması tavsiye edilirken, yol kesme eylemleriyle karşılaşılması durumunda kesinlikle direniş gösterilmemesi veya kaçmaya çalışılmaması gerektiği vurgulandı. Vatandaşların yerel medyayı yakından takip etmeleri, aileleriyle iletişimde kalarak konum bildirmeleri ve acil durumlarda 911 numaralı hattı kullanmaları tavsiye edildi.
Türkiye’den vatandaşlara acil güvenlik uyarısı
Meksika’da yaşanan güvenlik krizi üzerine Türkiye’nin Meksika Büyükelçiliği bir duyuru yayımladı. Büyükelçilik, Türk vatandaşlarının yerel makamlarca yapılan uyarıları titizlikle takip etmeleri gerektiğini vurguladı. Vatandaşların acil durumlarda “+525579177785” numaralı hat üzerinden temsilciliğe ulaşabilecekleri belirtildi.
Sadece Türkiye değil, bölgedeki birçok yabancı misyon da kendi vatandaşlarını güvenlikli alanlarda kalmaları konusunda uyardı. ABD Dışişleri Bakanlığı; Jalisco, Tamaulipas, Michoacan, Guerrero ve Nuevo Leon bölgeleri için “dışarı çıkmama” uyarısı verdi.
ABD ordusunun operasyondaki rolü ve JITF-CC
Operasyonun arkasındaki istihbarat desteği, ABD ile Meksika arasındaki askeri iş birliğinin boyutlarını da göz önüne serdi. Reuters’a konuşan savunma yetkilileri, operasyonda Amerika Birleşik Devletleri Ortak Görev Gücü-Kartellerle Mücadele (JITF-CC) biriminin kritik rol oynadığını belirtti.
Terör örgütü ilanı ve askeri yöntemler
Tuğgeneral Maurizio Calabrese tarafından yönetilen bu özel birim, uyuşturucu kartellerine karşı El Kaide ve IŞİD gibi terör örgütleriyle mücadelede kullanılan stratejileri uyguluyor. Donald Trump yönetiminin geçen yıl Meksika kartellerini “terör örgütü” ilan etmesinin, bu tür askeri ve istihbari operasyonların hukuki altyapısını hazırladığı ifade ediliyor.
Ordu-Kartel savaşı ülkeyi mahvedebilir!
Açık kaynaklara göre Meksika Silahlı Kuvvetleri’nin aktif personel sayısı yaklaşık 387 bin seviyesinde bulunuyor. Kara ve Hava Kuvvetleri ile Donanma unsurlarını kapsayan bu sayı, ülkeyi Latin Amerika’nın en büyük askeri güçlerinden biri konumuna getiriyor. Ancak uzmanlar, sayısal üstünlüğün tek başına sahadaki hakimiyeti garanti etmediğini vurguluyor.
Kartellerin insan gücüne ilişkin tahminler ise değişkenlik gösteriyor. Güvenlik araştırmalarında Meksika’daki suç örgütlerinin toplam üye sayısının 150 bin ila 200 bin bandında olduğu belirtilirken, bazı analizlerde bu rakamın 200 bin ila 250 bine kadar çıkabileceği öne sürülüyor. Ancak uzmanlar, bu toplamın doğrudan silahlı çatışmaya katılan militanları değil; lojistik destekçiler, finans ağları ve yerel bağlantılar dahil geniş bir yapıyı kapsadığını ifade ediyor.
El Mencho’nun öldürülmesi sonrası özellikle CJNG’nin bazı bölgelerde misilleme eylemlerine yönelmesi, kartellerin yalnızca sayısal büyüklükle değil, asimetrik savaş taktikleri ve ağır silah kapasitesiyle de etkili olduğunu gösteriyor. Analistler, lider kaybının kısa vadede şiddeti azaltmak yerine güç gösterisine dönüşebileceğine dikkat çekiyor. İki silahlı gücün karşı karşıya gelmesi ve çatışmaların derinleşmesiyle Meksika’da yıllarca kapanmayacak yaralar açabilir.
Uçuşlar iptal edildi ve turizm bölgeleri alarmda
Şiddet olayları havayolu ulaşımını da felç etti. United Airlines, American Airlines ve Air Canada gibi dev şirketler, Puerto Vallarta ve Guadalajara seferlerini güvenlik gerekçesiyle iptal etti. Turizm merkezlerine giden yollarda yakılan araçlar nedeniyle ulaşım birçok noktada durma noktasına geldi.
Meksika Savunma Bakanlığı, bölgedeki güvenliği sağlamak adına ek birliklerin sevk edildiğini ve ABD’den gelen “tamamlayıcı bilgiler” ışığında operasyonların genişletilebileceğini duyurdu.
