STUTTGART – Teknoloji devi Bosch için 2025 yılı, dünya ekonomisindeki zayıflama ve yapısal değişimlerin etkisiyle oldukça sarsıcı geçti. Şirket, verimliliği artırmak ve rekabet gücünü korumak adına on binlerce çalışanı ile yollarını ayırmaya hazırlanırken, bu devasa yeniden yapılanma süreci bilançoda milyarlık delikler açtı.
Zarar 16 yıl sonra geri döndü
Şirketin yayımlanan son faaliyet raporuna göre, Bosch geçtiğimiz yılı vergi sonrası 363 milyon Euro net zararla kapattı. 2024 yılında karı yarı yarıya düşerek 1,3 milyar Euro’ya gerileyen vakıf şirketi, en son 2009 yılındaki küresel kriz döneminde zarar açıklamıştı.
Cironun 2024 yılına oranla hafif bir artışla 91 milyar Euro’ya yükselmesine rağmen, 2,7 milyar Euro’luk işten çıkarma maliyetleri ve tazminat karşılıkları kârı tamamen sildi. Üst yöneticisi (CEO) Stefan Hartung, sonuçları “acı verici” olarak nitelendirerek, hedeflerin gerisinde kaldıklarını itiraf etti.
Almanya’daki göçmen çalışanları zorlu bir süreç bekliyor
Bosch bünyesinde dünya genelinde 412 binden fazla kişi çalışırken, bu istihdamın yaklaşık yüzde 30’u Almanya’da bulunuyor. 2025 sonu itibarıyla Almanya’daki çalışan sayısı 6 bin 681 kişi azalarak 122 bin 968’e düştü.
Özellikle otomotiv tedarik departmanında (Mobility) önümüzdeki yıllarda 22 bin kişinin daha işten çıkarılması planlanıyor. Bu durum, otomotiv sektörünün kalbi olan bölgelerde çalışan binlerce Türkiye kökenli ve diğer göçmen kökenli işçiyi de doğrudan etkiliyor. Üretim bandındaki daralmalar, uzun yıllardır bu sektörde ekmek yiyen göçmen aileler için ciddi bir geçim kaygısı yaratıyor.
Rekabet gücü kaybı ve yeni vergiler
Bosch’un krizden çıkamamasına neden olan ana faktörler şöyle sıralanıyor:
- Küresel Konjonktür: Çinli rakiplerin özellikle otomotiv ve beyaz eşya sektöründeki sert rekabeti.
- Yeni Vergiler: ABD tarafından uygulanan ek gümrük vergileri ve artan lojistik maliyetleri.
- Jeopolitik Riskler: Ortadoğu’daki gerilimlerin ve İran ile yaşanan çatışmaların tedarik zincirine olan olumsuz etkileri.
Gelecek yatırımları henüz meyve vermedi
Şirket; elektrikli mobilite, hidrojen teknolojileri, otonom sürüş yazılımları ve ısı pompaları gibi geleceğin teknolojilerine milyarlarca Euro yatırım yapmaya devam ediyor. Ancak Finans Direktörü (CFO) Markus Forschner’in belirttiği üzere, yeni teknolojilerin pazara nüfuz etmesi beklenenden uzun sürüyor.
Örneğin, kamyonlar için geliştirilen ödüllü yakıt hücresi (Brenstoffzelle) sistemleri, ana müşterinin iflas etmesiyle beklenen ilgiyi görmedi. Ayrıca tüketicilerin ekonomik belirsizlik nedeniyle beyaz eşya ve el aletleri alımını ertelemesi, Bosch’un tüketim malları bölümünde de ciddi ciro kayıplarına yol açtı.
Bosch, organizasyonunu sadeleştirerek ve yapay zeka kullanımını artırarak bu “dar boğazdan” çıkmayı hedefliyor. Ancak uzmanlar, işten çıkarmaların sosyal ve ekonomik etkilerinin Almanya’da uzun süre tartışılacağını öngörüyor.
