BERLİN – Güney Çin Denizi’nde Filipinler ile Çin arasında yaşanan egemenlik ihtilafına ilişkin Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (UNCLOS) kapsamında kurulan Tahkim Mahkemesi’nin verdiği tarihi kararın üzerinden tam 10 yıl geçti. 12 Temmuz 2016’da açıklanan ve Çin’in bölgedeki genişlemeci iddialarının hukuki dayanağı olmadığını ilan eden bu dönüm noktası kararın yıl dönümünde, Avrupa Birliği (AB) ve aralarında Federal Cumhuriyet’in de yer aldığı 14 ülke eş zamanlı olarak güçlü birer bildiri yayınladı. Uluslararası kamuoyu, Pekin yönetimini tek taraflı baskıcı eylemlerine son vermeye ve hukuki açıdan bağlayıcı olan bu karara tam anlamıyla uymaya davet etti.
Tahkim kararı taraflar için kesin ve bağlayıcıdır
Avrupa Birliği adına Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi tarafından yapılan açıklamada, bağımsız tahkim mahkemesi tarafından alınan 2016 tarihli kararın nihai ve hukuki açıdan bağlayıcı olduğu vurgulandı. Bölgesel istikrarın ve küresel güvenliğin sürdürülmesi için denizlerdeki seyrüsefer ve uçuş özgürlüğünün kritik önem taşıdığı belirtilen açıklamada, “Bu tarihi karar, anlaşmazlıkların barışçıl yollarla çözülmesinde bir mihenk taşıdır ve ilgili taraflarca saygı gösterilerek eksiksiz şekilde uygulanmalıdır” ifadesine yer verildi. AB ayrıca, Hint-Pasifik bölgesi ve ötesinde güvenli, serbest ve açık deniz yollarının korunmasına yönelik kararlılığını yineledi.
Küresel koalisyondan Çin’in tarihi hak iddialarına tam reddiye
Yıl dönümü vesilesiyle aralarında Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Almanya, Avustralya, Kanada, İtalya, Japonya ve Birleşik Krallık’ın da bulunduğu 14 ülkenin hükümeti ortak bir deklarasyon yayımladı. Bildiride, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki “tarihi haklara” dayandırdığı geniş kapsamlı deniz iddialarının hiçbir hukuki temeli bulunmadığına dair tahkim kararının arkasında kararlılıkla durulduğu belirtildi. Ortak açıklamada, bölgede istikrarı bozan, güç veya baskı kullanımı içeren her türlü tek taraflı eyleme şiddetle karşı çıkıldığı ifade edildi.
Denizlerde taciz ve baskı politikasının son bulması istendi
Koalisyon ortağı ülkeler, Çin’in sahil güvenlik unsurlarını, askeri gemilerini ve deniz milislerini kullanarak diğer devletlerin denizdeki yasal faaliyetlerini engellemesini, taciz etmesini ve korkutmasını sert bir dille eleştirdi. Bu tür agresif adımların bölge barışını ciddi şekilde zedelediği ve sivil balıkçılar ile personelin güvenliğini tehlikeye attığı hatırlatıldı. Federal Hükümet’in de imzacısı olduğu bildiride, Güneydoğu Asya Ulusları Birliği (ASEAN) ve Çin arasında yürütülen barışçıl diyalog süreçlerine ve UNCLOS ile uyumlu, bağlayıcı bir Davranış Kuralları Sözleşmesi’nin hayata geçirilmesine tam destek beyan edildi.
